ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ: ਇਤਿਹਾਸ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੀ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੱਭਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਂਘਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਅਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੀ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਲੇਵਿਜ਼ਮ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਲਚਕੀਲਾ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੇਵੈਂਟਾਈਨ ਅਤੇ ਅੱਸ਼ੂਰੀਅਨ ਈਸਾਈ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਅਜੇ ਵੀ ਚਰਚਾਂ, ਮੱਠਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਈਸਾਈ ਅਤੀਤ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ 330 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪੋਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪੋਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਪੂਰਬੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਰਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਗੀਆ ਸੋਫੀਆ, ਚੋਰਾ ਚਰਚ (ਕਾਰੀਏ), ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੋਲੀਯੂਕਟੋਸ ਦਾ ਚਰਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

1453 ਵਿੱਚ ਓਟੋਮੈਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਸਾਈ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ "ਬਾਜਰਾ" ਬਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਨ।

ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 20 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25-1914% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1927% ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਿਰਫ 0.2-0.4% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ, ਯੂਨਾਨੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ, ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਅਤੇ 1942 ਦੇ ਵਰਲਿਕ ਵਰਗੀਸੀ ਦੌਲਤ ਟੈਕਸ ਵਰਗੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਨੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਅਸੀਰੀਅਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 1955 ਦੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਕਤਲੇਆਮ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦਾ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ

ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਭਗ 203,500 ਅਤੇ 370,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਸਾਰ

ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਭਗ 203,500 ਅਤੇ 370,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2000 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 123 ਸਰਗਰਮ ਚਰਚ ਸਨ, 2,600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ 20 ਸਿਨਾਗੌਗ ਦੇ ਨਾਲ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ (ਰਮ) ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੁਣ ਫੇਨਰ (ਫਨਾਰ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕੂਮੇਨਿਕਲ ਪੈਟਰੀਆਰਕੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਕੁਮਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੈਟਰੀਆਰਕੇਟ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 60 ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੇਵੈਂਟਾਈਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ-ਰੀਤੀ ਵਾਲੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੇਵੈਂਟਾਈਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ-ਰੀਤੀ ਵਾਲੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪਡੂਆ ਦੇ ਸੇਂਟ ਐਂਥਨੀ ਵਰਗੇ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਸਤਿਕਲ ਐਵੀਨਿ A. ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਸ਼ੂਰੀਅਨ/ਸੀਰੀਆਈ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੇਸਿਲਕੋਏ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਏਫ੍ਰੇਮ ਸੀਰੀਆਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ - ਜੋ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਨਵਾਂ ਚਰਚ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਅਤੇ ਈਵੈਂਜਲੀਕਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੌਂਸਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ, ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਜੀਵਨ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਤੇ ਹਾਗੀਆ ਸੋਫੀਆ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾਓ।

ਇਹ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ

ਅੱਜ, ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ, ਅਰਮੀਨੀਆਈ, ਸੀਰੀਆਈ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਆਬਾਦੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।